Modelspoor Tilburg wordt gehouden in de Wagenmakerij in de Tilburgse Spoorzone. Een pand met een rijke spoorweghistorie, er is dus geen betere locatie denkbaar voor een modelspoor-evenement. Hieronder leest u meer over de rijke spoorweggeschiedenis van de Spoorzone. 

Nederland kent spoortrajecten sinds 1839. De spoorlijn van Tilburg naar Breda, het eerste traject dat door de Staatsspoorwegen werd geëxploiteerd, werd geopend in 1863. Enkele dagen daarna nam de stad Tilburg een splinternieuw station in gebruik dat vervolgens bijna 100 jaar dienst zou doen.

Vanwege de gunstige ligging kreeg Tilburg een rol als Centrale Werkplaats van de Staatsspoorwegen. Het gebied rondom het station en het spoor werd uitgebreid met talloze werkplaatsen en magazijnen. Zo was er vanaf 1868 ‘Den Atteljee’ voor onder andere het herstel van stoomlocomotieven. In 1902 verrees de ‘Koepelhal’ die qua constructie uniek in Nederland te noemen is. De ‘LocHal’ (1932) en de ‘Polygonale Loods’ (1937) zijn even zo markant vanwege de stalen kozijnen en het vele glas.

De omvang van het terrein groeide doordat er nieuwe gebouwen werden gebouwd voor het gieten van ijzer, houtbewerking en dergelijke. Rond 1900 werkten er 1000 mensen en er werden inmiddels ook nieuwe locomotieven vervaardigd. Op het hoogtepunt in de jaren 20 van de 20e eeuw werkten er 1400 mensen op de werkplaats. In de jaren die daarop volgden verplaatsen sommige werkzaamheden zich naar buiten de stad; het herstel van locomotieven bleef de hoofdtaak. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de werkplaats gebruikt door de nazi’s. Toen de bevrijding naderde, werd door hen een deel van de werkplaats vernietigd. Door de grote technologische vooruitgang na de Tweede Wereldoorlog verlieten steeds meer werkzaamheden de werkplaats. Vanaf 1955 waren er geen stoomlocomotieven meer te vinden. Vanaf toen veranderde ook de naam naar Hoofdwerkplaats Tilburg.

De inkrimping van de werkplaats bleef zich voortzetten. In 2009 werkten er nog 250 mensen waarna Nedtrain besloot de volledige werkplaats te sluiten. Midden 2011 waren alle werkzaamheden uit het gebied verdwenen. Een deel van de werkzaamheden wordt nog op bedrijventerrein Loven aan de rand van de stad uitgevoerd. Het terrein werd gekocht door de Gemeente Tilburg, die besloot de Spoorzone te gaan herontwikkelen.

Tijdens Modelspoor Tilburg worden door de Stadsgidserij Tilburg rondleidingen door de Spoorzone gegeven. Tijdens deze rondleidingen komt u op plekken die anders voor het publiek gesloten blijven. Een must voor de spoorliefhebber. Ook is er een foto-expositie met prachtige oude foto’s en verhalen uit privé-archieven van oud-medewerkers van de NS-hoofdwerkplaats.  

 

Bron: Wikipedia, Regionaal Archief Tilburg, H. van Doremalen, M. van Broekhoven, P. Robben.